Onderwijs

Ook op school komen discriminatie en vooroordelen regelmatig voor. Docenten en leerlingen kunnen worstelen met vragen hierover: Wat zijn vooroordelen? Hoe kun je discriminatie herkennen? Wat kun je doen tegen pesten? Hoe ga je om met discriminerende grapjes en gedrag? Hoe kunnen wij zorgen dat leerlingen met respect met elkaar omgaan op school en in de klas?

Het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland kan op verschillende manieren begeleiding en ondersteuning bieden bij dit soort vragen.

Gastlessen

Voor leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs verzorgen wij gastlessen over vooroordelen en discriminatie. In overleg met de docent of school bepalen we de inhoud en werkvorm. Zo kunnen we bijvoorbeeld meer aandacht geven aan een bepaalde discriminatiegrond, zoals seksuele gerichtheid, afkomst of lichamelijke beperking.

De gastlessen geven we soms in het kader van maatschappelijke vorming of maatschappijleer. Vaak zijn de gastlessen onderdeel van een themaweek of projectweek. In de lessen werken we veel met beeld (korte filmpjes, foto's en dergelijke) en zijn er activerende werkvormen waarbij de leerlingen zelf aan de slag gaan.

Aanbod gastlessen 2011-2012

Het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland geeft u de mogelijkheid zelf te kiezen welke discriminatiegronden u aan de orde wilt stellen in uw klas.

U kunt door middel van de cijfers 1 t/m 6 aangeven welke lesonderdelen u wilt. Ieder lesonderdeel duurt 30 minuten. Zo stelt u ook uw eigen lesduur samen. U kunt de lesonderdelen hieronder bekijken.

U kunt ook kiezen voor een les van 1,5 uur over vooroordelen, normen en waarden: de Vooroordelenkoffer.
Deze les wordt hieronder als laatste beschreven.

1 Over handicap en chronische ziekte
Heb-jij-respect-voor-mensen-die-anders-zijn-dan-jij?
Door middel van het beluisteren van eigen ervaringen en het maken van een test krijgen de leerlingen informatie over deze discriminatiegrond en wordt ook hun inlevingsvermogen aangesproken.

Tijdsduur:
30 minuten

Benodigdheden:
Mogelijkheid tot het laten zien PowerPoint presentatie(USB- aansluiting)
Pen en papier voor iedere leerling

2 Over geloof
Wat-geloof-jij?
Niet alle kinderen zullen – van huis uit – een godsdienst van dichtbij kennen. Dat hoeft geen bezwaar te zijn, wanneer zij maar mogen vertellen welke waarden bij hen thuis belangrijk zijn. Het is heel goed mogelijk om medemenselijkheid, solidariteit, tolerantie en respect te belijden en uit te dragen zónder godsdienstig te zijn.

Tijdsduur: 
30 minuten

Benodigdheden:
Pennen en identiteitscirkels

3 Over ras
'Wit-over-zwart-over-wit'
De kinderen bezoeken in tweetallen op internet een tentoonstelling over racisme in de Nederlandse geschiedenis. Ze gaan op zoek naar de antwoorden van een aantal vragen.

Tijdsduur:
30 minuten

Benodigdheden:
Pen, papier en vragenlijst
Computers met internetaansluiting

4 Over sekse, seksuele intimidatie en groepsdruk
Op-een-feestje….
In groepjes wordt één situatie vijf keer op een net iets andere manier bekeken. Hoe zit dat met groepsdruk? Waar ligt de grens?

Tijdsduur:
30 minuten

Benodigdheden:
Vijf cases

5 Over seksuele geaardheid
“Ik-vind….”
De leerlingen worden geconfronteerd met enkele stellingen inzake holebi’s (dit is de afkorting voor homo’s, lesbiënnes en biseksuelen) Er is geen goed of slecht. Je mag je eigen mening hebben. Welke stereotyperingen zijn er zoal?

Tijdsduur:
15 minuten

Benodigdheden:
Stellingen

‘Alle-mensen-worden-vrij-en-gelijk-in-waardigheid-en-rechten-geboren’
De leerlingen gaan een tekst die ze krijgen ontcijferen. Daarna staan we even stil bij de inhoud van de tekst. Zo dat de leerlingen beseffen dat het belangrijk is om niemand te discrimineren. Iedereen kan immers zelf slachtoffer van discriminatie worden.

Tijdsduur:
15 minuten

Benodigdheden:
Pennen
Tekst

6 Over ongelijke rechten voor mannen en vrouwen
‘Vrouwen-zijn-nog-steeds-onderhevig-aan-discriminatie’
Tijdens een balspel ervaren de kinderen hoe het voelt om de mindere te zijn in verschillende situaties. Dit spel symboliseert de soms onrechtvaardige behandeling van de vrouw.

Tijdsduur:
15 minuten

Benodigdheden:
Ballen
Fluitje
Gymzaal of buitenruimte

‘Alle-mensen-worden-vrij-en-gelijk-in-waardigheid-en-rechten-geboren’
De leerlingen gaan een tekst die ze krijgen ontcijferen. Daarna staan we even stil bij de inhoud van de tekst. Zo dat de leerlingen beseffen dat het belangrijk is om niemand te discrimineren. Iedereen kan immers zelf slachtoffer van discriminatie worden.

Tijdsduur:
15 minuten

Benodigdheden:
Pennen
Tekst

Over vooroordelen, normen en waarden
‘De-Vooroordelenkoffer’
Een interactieve tafeltentoonstelling over vooroordelen, vrijheid en diversiteit. We worden niet met vooroordelen geboren. We hebben ze geleerd en het plezierige daarvan is dat we ze ook weer kunnen afleren.

Tijdsduur:
1,5 uur

Benodigdheden:
Ruimte om de tafeltentoonstelling uit te zetten.
1 kopie-ticket per leerling (te kopiëren door de school)
1 pen per leerling

Advies en voorlichting

Het BD-Zaanstreek/Waterland geeft ook voorlichting of training over discriminatie en discriminatiebestrijding aan docententeams. Bijvoorbeeld om docenten te trainen hoe zij zelf op discriminatie in de school kunnen reageren, of om docenten te leren discriminatie en vooroordelen bij leerlingen te herkennen.

Daarnaast kunnen wij advies en ondersteuning bieden aan het management of bestuur van de school, bijvoorbeeld bij het opstellen van een gedragscode of protocol rond discriminatie.

Projecten

Het BD-Zaanstreek/Waterland voert ook projecten uit op scholen. Bijvoorbeeld:

Gedragslessen

Het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland heeft in opdracht van de gemeente Zaanstad lesmateriaal gemaakt over het gedrag van jongeren.

Het doel van de lessen is om de leerlingen bewust te maken van voor anderen hinderlijk gedrag door middel van lessen over individueel en groepsgedrag.

De aanleiding voor het aanbieden van het lesmateriaal is een reeks van incidenten in Saendelft die zorgen baart, omdat ze etnische spanningen tot gevolg hebben. Een citaat van Bart Rijke (senior beleidsadviseur jeugd bij de gemeente Zaanstad) hierover: “Professionals die met jongeren werken in Saendelft merken op dat veel gebeurtenissen in Saendelft teruggevoerd worden op etnische afkomst.

Een jongen die op school wordt aangesproken op zijn gedrag, betrekt dat op zijn afkomst. In reacties op elkaar reageert men vaak overgevoelig, een tegenreactie op grond van vooroordelen. Er zijn verschillen in leefstijlen tussen bewoners die gekocht hebben en huurders. De verschillen worden louter toegeschreven aan etnische afkomst en niet aan sociale klasse.

Veel inwoners zijn niet gewend om in een etnisch gemengde wijk te wonen. Een professional omschrijft dat als onbekend maakt onbemind”.

Het lesmateriaal van het Bureau Discriminatiezaken bestaat uit vier werkvormen met klassikale nabespreking:

  1. 1. Een klassikaal spel over identiteit en groepsdruk.
  2. 2. Individuele opdracht over het bepalen waar de eigen grens ligt in situaties die herkenbaar zijn.
  3. 3. Groepsopdracht waarbij leerlingen nadenken over concrete situaties.
  4. 4. Groepsopdracht waarin de volgende vragen aan bod komen: Welke afspraken kun je maken zodat iedereen zich daar in kan vinden? Wat moet er gebeuren op het moment dat leerlingen zich daar niet aan houden?

U kunt deze lessen inzetten voor bijvoorbeeld een projectweek met de naam : Dat dóe je toch niet?

Na afloop van de lessen kunt u een enquête bij uw leerlingen afnemen om inzicht te krijgen in het effect van de projectweek. Daarnaast stellen wij het op prijs als u zelf ook de evaluatie invult en opstuurt naar het Bureau Discriminatiezaken.

Wij nodigen u uit om schoolbreed gebruik te maken van onze expertise op het gebied van uitsluiting en vooroordelen en de lessen een plek te geven binnen uw bestaande lesaanbod.

Als u het lesmateriaal digitaal wilt ontvangen kunt u een mail sturen naar a.bruitzman@bdzaanstreek.nl.

[ÉÉN] Gelijke behandeling voor iedereen

Spelen, leren en werken op een school waar iedereen zich welkom en veilig voelt, ongeacht de vele verschillen die er zijn. Scholen die actief stelling willen nemen tegen discriminatie en racisme kunnen zich aansluiten bij het project [ÉÉN] Gelijke behandeling voor iedereen.

Het BD-Zaanstreek/Waterland biedt begeleiding en ondersteuning aan scholen die dit project op hun school willen uitvoeren.

Project op maat

Ook is het mogelijk om in overleg een project op maat te organiseren en/of uit te voeren dat gericht is op uw wensen en situatie.

Voor meer voorbeelden van projecten op school kunt u ook kijken in ons projectarchief.

Werkstukkenservice

Leerlingen die een werkstuk of spreekbeurt maken over discriminatie en discriminatiebestrijding kunnen langskomen in ons documentatiecentrum voor informatie en materiaal.

Info en aanvraag

Voor meer informatie of het aanvragen van een gastles, voorlichting, advies of lesmateriaal: Bel 075-6125696 of mail naar info@bdzaanstreek.nl