Actueel

Monument in Amsterdam voor Zaanse verzetsman Van Hall

Op vrijdag 3 september 2010 wordt op initiatief van de Stichting Monument Walraven van Hall op het Amsterdamse Frederiksplein, schuin tegenover De Nederlandsche Bank, een monument onthuld voor Walraven van Hall (1906-1945).

Op verzoek van de initiatiefnemers opent het Verzetsmuseum Amsterdam die middag een tentoonstelling, getiteld Wally van Hall. Bankier van het verzet. Daarbij lanceert het museum een website voor de jeugd, waarin het onbaatzuchtige en geweldloze verzet levendig in beeld wordt gebracht.

De in Zaandam wonende Walraven van Hall gaf tijdens de Tweede Wereldoorlog leiding aan een ondergrondse bank: het Nationaal Steunfonds (NSF). Deze geheime bank financierde aanvankelijk uitkeringen aan gezinnen van zeelieden - onder de veelzeggende naam Zeemanspot -, maar in de loop van 1943 groeide het NSF uit tot bankier van het verzet.

Samen met zijn broer Gijs (de latere burgemeester van Amsterdam) en met de hulp van honderden medewerkers slaagde Walraven van Hall/het NSF er in ruim 106 miljoen gulden te verzamelen waarmee talloze verzetsactiviteiten werden gefinancierd: illegale kranten, de persoonsbewijzencentrale, gewapend en ongewapend verzet, hulp aan duizenden onderduikers, steun aan duizenden gezinnen die in financiële moeilijkheden waren geraakt en, vannaf september 1944, de financiering van ruim 30.000 gezinnen van Spoorwegstakers.

Het verhaal van Wally van Hall raakte na de jaren zeventig van de vorige eeuw in de vergetelheid, al was hij één van de belangrijkste leiders van het verzet. Niet alleen stond hij aan de wieg van het NSF - waardoor veel verzet in Nederland mogelijk werd gemaakt -, hij was ook een cruciale figuur, omdat hij erin slaagde de meningsverschillen tussen verschillende verzetsorganisaties te overbruggen. Aan deze rol dankte hij zijn bijnaam: de olieman.

Wally van Hall, alias Van Tuyl, en zijn broer Gijs slaagden er in om in ruwweg drie jaar tijd ruim 106 miljoen gulden te ‘organiseren’ (naar de huidige waarde zo’n 572 miljoen euro), onder meer door bij De Nederlandsche Bank voor 51 miljoen gulden uit de kluis te halen door een slimme wisseltruc met echte en vervalste schatkistpapieren.

Walraven van Hall werd op 27 januari 1945 gearresteerd. Op 12 februari 1945 is hij in Haarlem gefusilleerd.

De onthulling van het monument vindt plaats op vrijdag 3 september 2010 (16.30 uur) op het Frederiksplein te Amsterdam.

Aansluitend is de opening van de tentoonstelling en lancering van de site www.walravenvanhall.nl in het Verzetsmuseum Amsterdam, Plantage Kerklaan 61.

De tentoonstelling is voor publiek vanaf 4 september 2010 open van di t/m vrij 10.00 – 17.00 uur en za t/m ma en feestdagen 11.00 – 17.00 uur. De einddatum is nog niet bekend.

Onder auspiciën van het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland verscheen in 2006 de veelgeprezen biografie Walraven van Hall. Premier van het verzet (1906-1945). Het boek is uitverkocht, maar er zijn nog wel enkele tientallen exemplaren verkrijgbaar via het Bureau Discriminatiezaken.

U krijgt het toegestuurd verkrijgen na overmaking van €19,50 per exemplaar op bankrekening 357143 van het Bureau Discriminatiezaken in Zaandam (o.v.v. ‘Walraven van Hall’). Het boek is gedurende de expositie over Walraven van Hall ook verkrijgbaar in de winkel van het Verzetsmuseum.