Toename aantal (discriminerende) burenconflicten door corona

Silhouet van twee ruziënde mensen

Het Bureau Discriminatiezaken (BD) Zaanstreek/Waterland neemt door de jaren heen gemiddeld twee klachten per kwartaal in behandeling waarbij conflicten tussen buren ontsporen en een discriminerende lading krijgen. In het tweede kwartaal van 2020 liep dat op tot negen meldingen, alle met een racistische en/of homofobe tint. Er lijkt een direct verband te zijn met de invoering van de overheidsmaatregelen tegen corona.

De ruime verviervoudiging van de meldingen bij het BD over discriminerende buren past in het beeld dat ook de politie, woningcorporaties en buurtbemiddelingsorganisaties zien. Zo verdubbelde in de eerste week van mei 2020, toen de anti-coronamaatregelen stringenter werden, het aantal overlastmeldingen bij de politie tot 14.000. In de gehele eerste helft van 2020 liep dat aantal bij de politie op tot 70.000, een stijging van bijna 40% in vergelijking met de eerste helft van 2019. De door de politie geregistreerde overlast nam in alle acht gemeenten van de regio Zaanstreek-Waterland toe. Het overgrote deel van de Zaans/Waterlandse buurten kende een klachtenstijging. Het betrof met name jeugdoverlast en door de buren veroorzaakt lawaai.

De meldingentoename bij het Bureau Discriminatiezaken is vooral zichtbaar in Zaanstad. Daarbij is als uitvloeisel van conflicten tussen buren sprake van racistische of anderszins discriminerende scheldpartijen, bekladdingen, het brengen van de Hitlergroet, bedreigingen en intimidatie met als bedoeling om mensen van buitenlandse komaf te laten verhuizen. Aangezien er sprake is van een enorme onderregistratie – de meeste slachtoffers melden zich niet –, is dit het topje van de ijsberg.

Als gevolg van de coronacrisis zijn veel mensen vaker thuis, onder meer omdat ze daar moeten werken. Dat botst soms, bijvoorbeeld omdat er burenoverlast wordt ondervonden als gevolg van harde muziek of kluswerkzaamheden. Al dan niet sluimerende conflicten komen daardoor eerder tot een climax. Daarbij wordt soms gediscrimineerd.

Afhankelijk van de achtergrond van het conflict probeert het Bureau Discriminatiezaken in samenwerking met woningcorporaties, buurtbemiddelingsorganisaties, sociale wijkteams, gemeenten en/of politie een oplossing te bewerkstelligen. De coronacrisis maakt dit echter regelmatig nog lastiger dan voorheen al het geval was. Nog te vaak worden slachtoffers van een burenconflict van het kastje naar de muur gestuurd en duurt het te lang voor daders worden aangepakt.

De laatste weken nemen de coronabesmettingen in Nederland weer toe, met mogelijk nieuwe overheidsbeperkingen als reactie daarop. Gezien de nu al zichtbare stijging van het aantal meldingen over discriminerende buren maakt het BD zich zorgen over de nabije toekomst. Het roept slachtoffers en getuigen van discriminatie op om zich te melden bij het Bureau Discriminatiezaken of de politie. Daardoor komt er meer zicht op de omvang van de problemen en neemt de kans toe dat die tijdig kunnen worden opgelost.

‘A perfect normal family’ in De Fabriek

Vanaf 9 juli draait in het Zaandamse filmtheater De Fabriek de veelgeprezen en bekroonde speelfilm ‘A perfect normal family’. Deze film maakt deel uit van het ‘roze’ programma dat De Fabriek en het BD sinds enkele jaren presenteren.

Het verhaal: wanneer Emma’s vader vertelt dat hij voortaan als vrouw door het leven wil gaan, is zijn jongste dochter totaal uit het lood geslagen. Thomas verandert daarna snel in Agnete: een vrouw met zwierige jurken die opeens niet meer van voetbal blijkt te houden. Wie is deze nieuwe vader? Kan Emma deze Agnete überhaupt zo noemen? Het veilige gezinsleven dat ze kende, komt op losse schroeven te staan en de hechte vader-dochterband verandert voorgoed.

Informatie over de vertoningsdagen en -tijden van ‘A perfect normal family’ is te vinden op de website van De Fabriek.

Antisemitische en homofobe oprichter Vrije Democratische Partij wraakt voorzitter rechtbank

Burhan G., de Zaandamse oprichter -tevens voorzitter, secretaris en penningmeester- van de Vrije Democratische Partij (VDP), heeft 2 juni 2020 de voorzitter van de meervoudige kamer gewraakt wegens ‘partijdigheid’. G. was in beroep gedaan tegen zijn in 2019 uitgesproken veroordeling wegens antisemitisme en homofobie.

Tijdens de zitting op 2 juni 2020 bij het Gerechtshof in Amsterdam vertelde G. dat er zijns inziens met een ‘dubbele maat’ werd gemeten. Hij beschuldigde de voorzitter van de meervoudige kamer van vooringenomenheid. De voorzitter zou hem bovendien ‘terroristisch’ behandelen. G. onderbrak de voorzitter regelmatig en weigerde meermalen antwoord te geven op diens vragen. Toen hij zijn zin niet kreeg, ging hij over tot wraking en verliet hij de rechtszaal. Daarop werd de zitting geschorst. De wrakingskamer moet nu een oordeel vellen over de verdere gang van zaken.

Burhan G. deed als VDP-lijsttrekker in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 meermalen via sociale media antisemitische (‘joden zijn erger dan de duivel’) en homofobe (‘homoseksualiteit is een besmettelijke ziekte’) uitspraken. Dat was voor het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland aanleiding om aangifte tegen hem te doen. De meervoudige kamer in Alkmaar veroordeelde G. op grond van de discriminatiewetgeving in 2019 tot €500,- boete, waarvan de helft voorwaardelijk.

Een nieuwe nieuwsbrief

De nieuwsbrief van het Bureau Discriminatiezaken, editie mei 2020, is nu uit.

Tijdelijke aanpassing cliëntencontact

Het Bureau Discriminatiezaken blijft bereikbaar als vanouds, met één uitzondering. In verband met de coronacrisis is het voorlopig niet meer mogelijk om persoonlijk langs te komen bij beide vestigingen in Zaandam en Purmerend. Het dagelijkse inloopspreekuur is dus tot nader bericht niet van toepassing.

BD zoekt secretaris

Wegens vertrek van het huidige bestuurslid is het Bureau Discriminatiezaken op zoek naar een enthousiaste secretaris (m/v) voor het bestuur.

Meer informatie over deze vrijwilligersfunctie is hier te lezen.

Jaarverslag 2019

Het jaarverslag 2019 van het Bureau Discriminatiezaken is uit. Met informatie over het toegenomen aantal meldingen, de vorig jaar uitgevoerde projecten en nog veel meer.

Het jaarverslag is hier te lezen.

Veroordeling en vrijspraak na aangiftes Bureau Discriminatiezaken

Een weegschaal

Burhan G. uit Zaandam is op 13 december jl. door de rechtbank in Alkmaar veroordeeld wegens discriminatie. Mike B. uit Purmerend werd vrijgesproken van dezelfde verdenking. Eind 2016 deed het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland aangifte tegen beide mannen, omdat ze via internet tal van discriminerende uitingen zouden openbaren.

Michael B. uit Purmerend heeft een lange geschiedenis als aanhanger van het neonazisme en  schroomde niet om daar via onder meer Facebook voor uit te komen. De berichten die via de computer van B. werden gepost, waren doorspekt met nazistische symbolen en haatzaaiende berichten over moslims, joden en andere groepen. Het was voor de Officier van Justitie reden om tegen B. een voorwaardelijke werkstraf van twintig uur te eisen. De rechtbank achtte echter niet bewezen dat B. de gewraakte uitingen zelf had gepost en sprak hem daarom vrij.    

Burhan G. uit Zaandam profileerde zich in 2016 als oprichter en leider van de Vrije Democratische Partij. De VDP deed mee aan de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 en ageerde in de aanloop daar naartoe via onder meer Facebook en Twitter tegen homoseksuelen (‘Homoseksualiteit is een besmettelijke ziekte’) en joden (‘De enigen in de wereld die voor macht het eigen volk afslachten.’ (…) ‘Hitler was een Oostenrijkse jood’). De Officier van Justitie achtte G. schuldig aan discriminatie ingevolge 137c van het Wetboek van Strafrecht en eiste een boete van €500,-, waarvan de helft voorwaardelijk. Bij de strafeis hield ze rekening met het lange tijdsverloop tussen de aangifte en de rechtszitting. De rechtbank veroordeelde G. conform de eis van de Officier van Justitie.

Het Bureau Discriminatiezaken is teleurgesteld over beide uitspraken. In de zaak tegen Mike B. verzuimde de politie bewijsmateriaal veilig te stellen, met als gevolg dat B.’s schuld niet kon worden vastgesteld. In beide zaken ging er bovendien dermate veel tijd verloren tussen de aangifte en de rechtszitting dat dit leidde tot lagere strafeisen dan gebruikelijk (en in het geval van G. tot een lagere straf).

Oordeel CRM: ING discrimineerde gehandicapte Purmerender

Logo van het College voor de Rechten van de Mens

Het College voor de Rechten van de Mens (CRM) is van mening dat ING zich schuldig heeft gemaakt aan discriminatie, om precies te zijn aan verboden onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte jegens een klant van de bank uit Purmerend. ING rekende in 2017 namelijk de IVA-uitkering voor arbeidsongeschikten met een handicap of chronische ziekte niet mee om te bekijken of de klant voldoende inkomen had om een hypotheek af te sluiten, of om zijn hypotheekbedrag te verhogen. Door dit  beleid, waarbij men de IVA-uitkering niet meenam om te beoordelen of iemand over voldoende bestendig inkomen beschikte, werden mensen met een handicap of chronische ziekte ten onrechte uitgesloten van een hypotheek bij ING, terwijl zij op zich wel voldoende inkomen hadden om een hypotheek te kunnen krijgen of om hun hypotheekbedrag desgewenst te verhogen. De betreffende inwoner van Purmerend en het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland hadden het CRM om een oordeel gevraagd over dit beleid van ING.

In 2016 en 2017 wilde een Purmerender het bedrag van zijn lopende hypotheek bij ING verhogen, zodat hij een bepaald pand kon aankopen. Tot zijn verbijstering bleek dit niet mogelijk, ook al was zijn inkomen voldoende groot en bestendig. Beide keren stelde ING namelijk dat het volgens zijn beleid per 1 januari 2016 onmogelijk was om de IVA-uitkering die de man genoot, tot zijn bestendig inkomen te rekenen. Dit was merkwaardig, omdat de bank een WAJONG-uitkering of een pensioen wel meetelde als onderdeel van het bestendig inkomen. Waarom de IVA-uitkering, die men bij arbeidsongeschiktheid krijgt en die in alle gevallen tot aan de pensionering  ongewijzigd blijft, dan niet meegerekend bij het bestendig inkomen?

De Purmerender ervoer het nieuwe beleid van ING als een groot onrecht en stapte naar het Bureau Discriminatiezaken. Het BD legde uit dat de Wet gelijke behandeling op grond van handicap/chronische ziekte vanaf 14 juni 2016 ook geldt voor het leveren van goederen en diensten, zoals een hypotheek. Kon de bank begin 2016 nog weigeren om niet naar de IVA-uitkering van de Purmerender te kijken, in 2017 zou de afwijzing door de bank volgens de wet wel discriminerend kunnen zijn. Het Bureau Discriminatiezaken deed daarom  wederhoor bij ING en kreeg als antwoord dat van discriminatie volgens ING geen sprake was, maar dat de bank nog ditzelfde jaar zijn beleid had gewijzigd: een IVA-uitkering telde nu wel mee voor de berekening van het bestendig inkomen voor klanten die een hypotheek wilden afsluiten.

De Purmerender bleef er bij dat hij in 2017 door de bank was gediscrimineerd op grond van zijn handicap. Het destijds gevoerde beleid heeft hem in het bijzonder benadeeld, omdat hij het pand dat hij toen op het oog had, niet heeft kunnen kopen. Ook andere klanten zijn in de betreffende periode mogelijk door ING gediscrimineerd, omdat zij toen desgewenst geen nieuwe hypotheek hebben kunnen afsluiten, of hun lopende hypotheek niet hebben kunnen wijzigen, als zij in die periode waren aangewezen op een IVA-uitkering als onderdeel van hun inkomen.

De Purmerender en het Bureau Discriminatiezaken vroegen daarom om een oordeel aan het College voor de Rechten van de Mens. Dat kwam, na een op 29 oktober 2019 georganiseerde zitting waar beide partijen hun standpunten konden uitleggen, tot het oordeel dat ING in 2017 verboden onderscheid maakte op grond van handicap of chronische ziekte. De Purmerender had ook aangegeven dat hij tijdig door de bank geïnformeerd had willen zijn over het nieuwe beleid ten aanzien van de toetsing van het bestendig inkomen, maar daarover kon het College geen uitspraak doen.

Het CRM-oordeel betekent de erkenning dat het beleid van ING destijds onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte inhield en dat de Purmerender destijds wel degelijk door de bank is gediscrimineerd. Het betekent ook dat banken, net als andere aanbieders van goederen en diensten, hun beleid op orde moeten hebben, opdat zij mensen met een handicap of chronische ziekte niet discrimineren. Daarmee is het oordeel van belang voor alle klanten met een handicap/chronische ziekte, bijvoorbeeld als zij een hypotheek willen afsluiten of wijzigen.

Rechtszaken na aangiftes Bureau Discriminatiezaken

Michael B

Eind 2016 deed het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland aangifte tegen twee personen die tal van discriminerende uitingen openbaarden. Beide verdachten moeten zich daarvoor drie jaar na dato, op 29 november aanstaande, verantwoorden bij de rechtbank in Alkmaar.

De eerste verdachte die moet voorkomen is Michael B. uit Purmerend. Hij heeft een lange geschiedenis als aanhanger van het neonazisme en  schroomde niet om daar via onder meer facebook voor uit te komen. De berichten die B. (zie foto) postte waren doorspekt met nazistische symbolen en haatzaaiende berichten over moslims, joden en andere groepen.

Burhan G. uit Zaandam profileerde zich in 2016 als de oprichter en leider van de Vrije Democratische Partij. De VDP deed mee aan de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 en ageerde in de aanloop daar naartoe via onder meer facebook en Twitter tegen homoseksuelen (‘Homoseksualiteit is een besmettelijke ziekte’) en joden (‘de enigen in de wereld die voor macht het eigen volk afslachten.’ (…) ‘Hitler was een Oostenrijkse jood’).

De zittingen tegen de heren B. en G. vinden op 29 november plaats om respectievelijk 13.30 uur en 15.30 uur.