Film ‘Girl’ in Filmhuis Purmerend

Het Filmhuis Purmerend programmeert op 19 maart de film ‘Girl’ van Lukas Dhont. De film gaat over een vijftienjarige ballerina die zich gevangen voelt in een jongenslichaam en een geslachtsverandering wil ondergaan. Victor Polster geeft de emotionele en fysieke uitputtingsslag van titelpersonage Lara gestalte met een hypnotiserende présence: zacht, meegaand en behulpzaam, maar ook met woede, ongeduld en een bijna griezelige vastberadenheid. Voor meer informatie over het prijswinnende en veelgeprezen ‘Girl’ zie www.filmhuispurmerend.nl.
Met deze film neemt het Filmhuis stelling tegen discriminatie op welke grond dan ook en versterkt het de manifestatie 21 maart/Purmerend tegen discriminatie.

Manifestatie Da Vinci College tegen discriminatie

De leerlingen van alle eerste klassen van het Da Vinci College in Purmerend bereiden een grote manifestatie voor tegen discriminatie. Alle eerste klassen krijgen in maart 2019 les van het Bureau Discriminatiezaken over mensenrechten, vooroordelen en discriminatie.

Bij de lessen levensbeschouwelijke vorming, Nederlands, muziek en gymnastiek werken de leerlingen aan werkstukken en composities rondom het thema. Deze presenteren zij tijdens een grote manifestatie in de school op 10 april aan hun ouders. Tijdens deze manifestatie houden de leerlingen ook een sponsoractie voor het weeshuis in Masechaba, Zuid-Afrika, waarmee de school een band heeft. De leerlingen verkopen zelfgemaakte hapjes, waarvan de opbrengst naar het weeshuis gaat.

Met deze grote manifestatie rondom 21 maart neemt het Da Vinci College stelling tegen discriminatie op welke grond dan ook en versterkt ze de manifestatie 21 maart/Purmerend tegen discriminatie.

Lichte stijging aantal klachten, sterke stijging informatieverzoeken

Het Bureau Discriminatiezaken nam in 2018 103 klachten in behandeling, vijf meer dan een jaar eerder. Het aantal informatieverzoeken vertoonde een sterkere stijging, van 60 naar 87.

Zoals elk jaar betroffen ook in 2018 verreweg de meeste meldingen de gronden ‘ras/afkomst/huidskleur’. Het ging veelal over uit de hand gelopen buurtconflicten of over de bejegening door externe organisaties of werkgevers. Daarnaast liep het Zwarte-Pietendebat soms uit de hand, veelal op social media. Dat is ook meteen de verklaring voor het iets hogere aantal totaalmeldingen in vergelijking met 2017.
Ten opzichte van dat jaar valt verder de stijging op bij de grond ‘godsdienst/ levensovertuiging’, van 12 naar 17 meldingen. Daarbij moesten vooral moslims het ontgelden: bij 13 meldingen betrof het hun godsdienst. Andere stijgingen zijn zichtbaar bij de gronden ‘sekse’ (van 6 naar 8 meldingen) en ‘seksuele gerichtheid’ (van 2 naar 5 meldingen). Deze aantallen zijn te klein om er conclusies aan te verbinden. Met name op het terrein ‘politie/vreemdelingendienst/OM’ was een daling zichtbaar, van 6 naar 2 meldingen.
Meldingen van buiten het BD-werkgebied zijn overigens niet terug te vinden in bovenstaand overzicht. De desbetreffende melders zijn – een enkele uitzondering daargelaten – doorverwezen naar een anti-discriminatievoorziening in hun eigen regio en daar als klachtindieners geregistreerd. Ingevolge landelijke afspraken registreren anti-discriminatievoorzieningen, om dubbeltellingen te voorkomen, alleen klachten als zodanig wanneer die uit de eigen regio afkomstig zijn.

Extreemrechts

Extreemrechts was in 2018 aanweziger dan ooit in de Zaanstreek. De landelijke Sinterklaasintocht was voor de neonazistische organisaties Nederlandse Volks-Unie en Voorpost een dankbare aanleiding om pro-Zwarte-Pietenpropaganda te verspreiden in Zaandam en Zaandijk. Onafhankelijk van elkaar protesteerden de rechtsextremistische groepjes Identitair Verzet en Rechts in Verzet tegen de ‘islamisering’ in Assendelft, waar een moskee gepland staat. Rechts in Verzet demonstreerde verder bij een islamitisch slachthuis in Zaandam.
De aanwezigheid van zoveel ultrarechtse organisaties was opvallend en voor Zaanstad ongekend. Voor zover bekend kwam overigens geen van de deelnemers uit de Zaanstreek. De gekozen doelwitten kwamen bijna toevallig – zie bijvoorbeeld de Sinterklaasintocht – op hun pad.
Bovengenoemde extremistische organisaties zorgden wel voor een verdergaande polarisatie van het debat in Zaanstad. Dat geldt ook voor de PVV-fractie die in maart 2018 haar intrede deed in het gemeentehuis. Met grote regelmaat keerden fractieleden zich in de gemeenteraad en op social media tegen de islam en moslims, waarbij de feiten nog wel eens uit het oog werden verloren. Dit leidde soms tot onrust bij hun ‘doelwitten’ en bij mensen die getuige waren van de aantijgingen.
Ook in Purmerend verkreeg de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen drie zetels. De fractie in die plaats reageerde minder en minder fel dan hun Zaanse collega’s op de islam. Als gevolg van interne ruzies viel de Purmerendse fractie overigens in december 2018 uiteen in een relatief gematigd en een rechtlijniger smaldeel.

Informatieverzoeken

In 2018 ontving het Bureau Discriminatiezaken 87 informatieverzoeken, 27 meer dan een jaar eerder. De verzoeken waren zoals gebruikelijk gevarieerd: veel media – regionaal en landelijk – vroegen informatie over een breed scala aan onderwerpen. Leerlingen en studenten zochten gegevens voor hun werkstuk of spreekbeurt. Het BD verzorgde op verzoek inleidingen, trainingen en voorlichtingsprojecten.
Veel tijd is geïnvesteerd in het lesgeven op scholen. Ruim 2770 leerlingen uit het middelbaar, beroeps-, volwassenen- en basisonderwijs kregen één of meer lesuren over discriminatie en aanverwante thema’s, ongeveer evenveel als in 2017.
Meer informatie over de BD-werkzaamheden in 2018 is hier te vinden.

Verklaring over Nashvilleverklaring

De Landelijke Vereniging tegen Discriminatie, de brancheorganisatie van de Nederlandse antidiscriminatievoorzieningen, heeft naar aanleiding van de zogeheten Nashvilleverklaring onderstaande reactie uitgegeven.   

Via de media werden wij gisteren geïnformeerd over de zogenoemde ‘Nashvilleverklaring’, een “gezamenlijke verklaring over Bijbelse seksualiteit.”

De verklaring is oorspronkelijk in het Engels opgesteld, maar is in het Nederlands vertaald en inmiddels ondertekend door vertegenwoordigers van protestantse kerken en van christelijke politieke partijen die zitting hebben in de Tweede Kamer.

Vandaag zijn er bij de antidiscriminatievoorzieningen in Nederland meldingen binnengekomen van burgers die zich gediscrimineerd en buitengesloten voelen op grond van hun seksuele gerichtheid. Ook hebben zich mensen gemeld die zich zorgen maken en die opkomen voor de rechten van mensen die direct geraakt zijn door de inhoud van de verklaring, LHBTI’s: lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgenders en intersekse personen.

De branchevereniging van de antidiscriminatievoorzieningen, Landelijke Vereniging tegen Discriminatie (LVtD), vindt het bijzonder spijtig en pijnlijk dat talloze vertegenwoordigers van kerken en politieke partijen de verklaring hebben ondertekend. Wij menen dat het belang om jezelf te kunnen zijn en de gelijkwaardigheid van mensen hierdoor geschonden worden. Uiteraard onderschrijven wij de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting, maar wij menen dat de verklaring indruist tegen de norm van gelijkwaardigheid van ieder mens. Het tekenen van de verklaring getuigt niet van een veronderstelde verantwoordelijkheid om de rechten van een ander niet te schenden. 

LHBT-expositie in gemeentehuis Zaanstad

Zaanstad is sinds 2015 Regenboogstad. De afgelopen drie jaar zijn hier meer LHBT-activiteiten ontplooid dan ooit tevoren. Die varieerden van het uithangen van de Regenboogvlag op Coming Outdag tot themavoorstellingen op Zaanse scholen om (seksuele) diversiteit zichtbaar en bespreekbaar te maken. Van ‘roze’ activiteiten in lokale verzorgingstehuizen tot LHBTI-films in het filmtheater. Van de aanleg van een Regenboogzebrapad in het stadshart tot het organiseren van een jaarlijkse Paarse Vrijdag, waarmee een groeiend aantal scholen trans- en homofobie probeert tegen te gaan. In het stadhuis zijn genderneutrale toiletten en ook op de website van Zaanstad is er aandacht voor LHBTI’s. De uitvoering van veel activiteiten was in handen van het Bureau Discriminatiezaken.
Op de valreep van 2018 is daar nog iets moois bijgekomen. Sinds 14 december -Paarse Vrijdag- is in de publiekshal van het gemeentehuis van Zaanstad twee maanden lang een expositie te zien over de regionale LHBT-historie. In 24 vitrines is grofweg een eeuw aan ‘roze’ geschiedenis verzameld. Centraal in de expositie staat het ‘schandaalboek’ Pijpelijntjes van oud-Zaankanter Jacob Israël de Haan. De expositie is een initiatief van het Bureau Discriminatiezaken, het Gemeentearchief Zaanstad en de Paarse Vrijdag Krant. Voor wie er benieuwd naar is: de vitrines zijn gratis te bezichtigen tijdens de openingstijden van het gemeentehuis. En vergeet niet een exemplaar mee te nemen van de Paarse Vrijdag Krant, waarvan speciaal voor deze gelegenheid een Zaanse editie is gemaakt.

Enthousiaste leerlingen bij ‘Love, Simon’

Het Zaandamse filmtheater De Fabriek was op 12 oktober gevuld met 65 leerlingen en een handvol docenten die op uitnodiging van het Bureau Discriminatiezaken en de redactie van de Paarse Vrijdag Krant ‘Love, Simon’ bekeken. Deze Amerikaanse speelfilm draait om de coming out van een tiener en de problemen die hij daarbij ondervindt. Het van zeven Zaanse middelbare scholen afkomstige publiek, LHBT en ‘straight’, reageerde uiterst enthousiast op de vertoning. Niet vaak zal de hoofdrolspeler in een film zo vaak met gejuich en applaus zijn aangemoedigd als de Simon uit de titel.
Voorafgaand aan de film vertelden enkele leerlingen over het moment dat ze zelf als LHBT’er uit de kast kwamen. Het publiek kreeg de gelegenheid om onderwerpen in te brengen voor de nieuwe editie van de Paarse Vrijdag Krant, die in december uitkomt met – uniek! – een Zaans katern. En ze konden zich aanmelden voor een professionele fotoshoot. De resultaten zijn te bewonderen in de Paarse Vrijdag Krant en tijdens de expositie over de Zaanse LHBT-geschiedenis die op 14 december aanstaande van start gaat in het gemeentehuis van Zaanstad.

Vrouwen mogen (eindelijk) op duikboten

In 2000 vroeg het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland de Commissie Gelijke Behandeling (CGB, tegenwoordig College voor de Rechten van de Mens) om te oordelen dat niet alleen mannen, maar ook vrouwen welkom waren op duikboten van de Koninklijke Marine. Tevergeefs, het CGB was met het Ministerie van Defensie van mening dat het functioneren in gemengde eenheden problemen konden veroorzaken.
Achttien jaar later laat de Marine voor het eerst vrouwelijke werknemers toe aan boord. De argumenten van het BD in 2000 zijn de argumenten van Defensie anno 2018. Laten we het voortschrijdend inzicht noemen.
Voor meer informatie, zie hier.

Minder zwarte Pieten op school

Het Bureau Discriminatiezaken vroeg aan 113 basisscholen in de Zaanstreek en Waterland hoe zij dit jaar invulling geven aan het Sinterklaasfeest. Hieruit werd duidelijk dat van de respondenten 92% kiest voor een Piet die past in de huidige tijd en samenleving.

Het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland vroeg aan de scholen of zij dit jaar kiezen voor een zwarte of een andere Piet bij de viering van het Sinterklaasfeest. Van de aangeschreven scholen gaven er 24 een inhoudelijke reactie. Twee van hen houden als vanouds vast aan zwarte en/of bruine Pieten. De 22 andere scholen benadrukten het feest te vieren met alleen roetveeg- en/of kleuren-Pieten. Hierbij meldden deze scholen ook de lijn van het NTR- Sinterklaasjournaal te volgen.
Het Bureau Discriminatiezaken ziet dat, daar waar enkele jaren geleden basisscholen alleen gebruik maakten van de traditionele zwarte Piet, een toenemend aantal basisscholen nu kiest voor een ‘aangepaste’ Piet. De passende alternatieven doen recht aan de traditie en nemen toch veel bezwaren weg over stereotypen. Het toont aan dat een deel van de bassischolen met de tijd meegaat en bereid is om op een andere manier om te gaan met de oude figuur van zwarte Piet. Tot voor kort maakten vrijwel alle Zaans-Waterlandse scholen alleen gebruik van zwarte Pieten.

Het Bureau Discriminatiezaken sluit zich aan bij het standpunt van het College voor de Rechten van de Mens dat op haar website het volgende standpunt plaatste: “Veel mensen vinden Sinterklaas een mooi feest en een eeuwenoude volkstraditie die bewaard moet blijven voor toekomstige generaties. Zwarte Piet is hier onderdeel van. Maar aan Zwarte Piet kleven discriminerende aspecten. Ook als dit niet zo is bedoeld kan een Zwarte Piet-figuur een negatief stereotiep beeld schetsen, dat discriminerende effecten kan hebben en als kwetsend kan worden ervaren. Het is aan scholen om te bepalen hoe Zwarte Piet ontdaan dient te worden van discriminerende aspecten, in gesprek met ouders en andere betrokkenen.”
Het standpunt van de Kinderombudsman hierover is dat de figuur van zwarte Piet kan bijdragen aan pesten, uitsluiting of discriminatie. Het is daarmee in strijd met het Kinderrechtenverdrag. De Kinderombudsman stelt dat zwarte Piet zodanig moet worden aangepast dat kinderen geen negatieve effecten meer ervaren door het Sinterklaasfeest.
Het VN-Comité bij het Internationale Verdrag inzake de Uitbanning van alle vormen van Rassendiscriminatie heeft zich destijds expliciet uitgesproken over de Nederlandse zwarte Piet-figuur als stereotype. Het VN-Comité heeft aan de Nederlandse overheid laten weten dat zelfs een diepgewortelde culturele traditie als het Sinterklaasfeest geen discriminerende praktijken en stereotypen kan rechtvaardigen.

Regenboogmaand in Purmerend

Purmerend is Regenboogstad. De maand oktober is daarom uitgeroepen tot Regenboogmaand. Diverse Purmerendse organisaties organiseren deze maand activiteiten rondom het thema LHBT, onder het motto dat iedereen zichzelf kan zijn. Het volledige programma staat op: https://www.purmerend.nl/programma-regenboogmaand.

Hierbij een greep uit het rijke en gevarieerde programma:
-11 oktober wordt op het gemeentehuis om 11:00 uur de regenboogvlag gehesen.
-Vervolgens gaat in een estafette bij een keten van Purmerendse organisaties eveneens de LHBT-vlag omhoog (zie programma).
-Het Filmhuis vertoont een toepasselijke film.
-Bij Transgenders Noord-Holland is er op 12 oktober een Glitter Oktoberfest Bingo.
-‘Het roze feestje van Purmerend’, oP’end Minded!, vindt plaats op 21 oktober.

Roze film: God’s Own Country

Zaanstad is Regenboogstad en daarom organiseren het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland en Filmtheater De Fabriek in Zaandam gezamenlijk een themareeks roze films. God’s Own Country is de tiende film in deze reeks. Op 14 mei wordt de voorstelling van 20.15 uur ingeleid door schrijver en filmjournalist Basje Boer.

In God’s Own Country woont Johnny samen met zijn grootmoeder en vader op het platteland van Yorkshire. Wanneer zijn oma en vader steeds minder kunnen doen op de boerderij, wordt de Roemeense arbeidsimmigrant Gheorghe ingehuurd om te helpen bij de dagelijkse werkzaamheden. Langzaam maar zeker ontstaat er een bijzondere band tussen Johnny en Gheorghe.

God’s Own Country wordt wel het Britse antwoord op Brokeback Mountain genoemd, maar dankzij de Engelse setting, zelfverzekerde regie en de charismatische hoofdrolspelers weet de film ook op eigen kracht grote indruk te maken. Dit drama won dan ook talloze prijzen over de hele wereld, waaronder de prijs voor beste film bij de British Independent Film Awards. Een reeks van vijfsterrenrecensies viel God’s Own Country ten deel.

De film plus inleiding is bij te wonen op maandag 14 mei, aanvang 20.15u. Kaarten zijn verkrijgbaar via De Fabriek.